قصه‌های بایبل در تفاسیرِفارسیِ قرآن

جلسۀ نخست به بیان داستان داود و بتشبع در عهد عتیق و آیات متناظر آن در قرآن و نیز بازتاب کلی این داستان در منابع پسابایبلی در سنت یهودی و متون پساقرآنی در سنت اسلامی اختصاص دارد.

جلسۀ دوم به معرفی گونۀ قصص‌الانبیاء (به زبان عربی و فارسی) در سنت اسلامی و بیان ویژگی‌های این متون در نقل داستان داود و همچنین آشنایی با تفاسیر کهن فارسی از سدۀ چهارم تا یازدهم قمری اختصاص دارد.

جلسۀ سوم آغاز جلسات متن‌خوانیِ بخش مربوط به داستان داود و بتشبع در متون تفسیری فارسی است که به‌ ترتیب تاریخی پیش خواهد رفت. این جلسه به خوانش و بررسی دو اثر آغازین از دورۀ سامانیان (متن‌های «ترجمۀ تفسیر طبری» و «تفسیر قرآن مجید، نسخۀ کمبریج») اختصاص دارد.

جلسۀ چهارم به سه اثر تدوین‌یافته در دورۀ سلجوقیان اختصاص دارد و متن‌های «تفسیر سورآبادی»، «تفسیر ابوالفتوح رازی» و «تفسیر میبدی» خوانده و بررسی خواهند شد.

جلسۀ پنجم به دو اثر تألیف‌شده در دورۀ غزنویان اختصاص دارد و متن‌های «تفسیر بصائر یمینی» (معین‌الدین نیشابوری) و «لطائف التفسیر» (ابونصر درواجکی) خوانده و بررسی خواهند شد.

ششمین جلسه به آخرین متن‌‌های منتخب از تفاسیر فارسی اختصاص دارد و به‌ترتیب متن‌های «مواهب علیّه» (ملّاحسین کاشفی) و «تفسیر گازُر» متعلق به دورۀ تیموری و همچنین «منهج الصادقین» (مولی فتح‌اللّه کاشانی) و «تفسیر شریف لاهیجی» متعلق به دورۀ صفوی خوانده و بررسی خواهند شد.

هفتمین و آخرین جلسۀ دوره به تحلیل و مقایسۀ روایت‌های گوناگون از داستان داود در متون بررسی‌شده در شش جلسۀ گذشته اختصاص دارد. روایت این داستان در سویۀ یهودی، از بایبل آغاز شده و در منابع پسابایبلی ادامه یافته و در سویۀ اسلامی، از قرآن شروع شده و در منابع پساقرآنی گسترش یافته است. در این جلسه تلاش می‌شود تنوع و تفاوت‌ این روایت‌ها و نیز علل و عوامل این تفاوت‌ها نشان داده شوند.