🔴 فایل‌های تصویری و صوتی دوره «ویس و رامین؛ عشق و قدرت»، با تخفیف ویژه در دسترس‌اند

ویس و رامین؛ عشق و قدرت در یکی از کهن‌ترین عاشقانه‌های فارسی

«بگفتم کاین حدیثی سخت نیکوست

درین کشور، همه کس داردش دوست»

منظومه «ویس و رامین» یکی از کهن‌ترین و در عین حال متفاوت‌ترین عاشقانه‌های ادب فارسی است؛ روایتی که در آن عشق فقط یک تجربه شخصی نیست، بلکه با قدرت، آیین، اخلاق، تاریخ و ساختارهای اجتماعی در هم تنیده شده است.

این متن، با آن‌که از مهم‌ترین عاشقانه‌های ایرانی به شمار می‌آید، نسبت به بسیاری از آثار کلاسیک فارسی کمتر خوانده و کمتر بازخوانی شده است. دوره «ویس و رامین؛ عشق و قدرت» در هنرستان، با تدریس نغمه دادور، برای بازگشت دوباره به همین متن طراحی و برگزار شد؛ بازگشتی نه صرفاً ادبی، بلکه تاریخی، فرهنگی، دینی و انسانی.

این دوره در شش جلسه برگزار شد و اکنون فایل‌های تصویری و صوتی آن آماده شده است. اگر فرصت حضور در دوره را نداشتید، می‌توانید با تهیه نسخه آفلاین، همراه با خوانش و تحلیل این منظومه، به دل یکی از نخستین عاشقانه‌های ایرانی بروید و آن را از چشم انسان امروز دوباره ببینید.

در این دوره چه گذشت؟

دوره از شناخت جهان داستان آغاز شد؛ از موقعیت جغرافیایی، تاریخی و سیاسی روایت تا ساختار قدرت در دوره اشکانی و زمینه‌های فرهنگی‌ای که داستان در دل آن شکل گرفته است. در این بخش، هنرجویان با فضایی آشنا شدند که بدون فهم آن، ورود به جهان ویس و رامین دشوار است.

در ادامه، دوره به یکی از حساس‌ترین لایه‌های روایت پرداخت: سنت «خویدوده» یا ازدواج با خویشاوندان در ایران باستان. این جلسه کوشید مرز میان رسم، مصلحت، اخلاق و نگاه امروز ما را در برابر یکی از پیچیده‌ترین عناصر داستان روشن‌تر کند.

بخش مهمی از دوره به شخصیت ویس اختصاص داشت؛ زنی که در این منظومه نه منفعل و خاموش، بلکه فعال، تصمیم‌گیرنده و اثرگذار تصویر می‌شود. نقش ویس، انتخاب‌های او و جایگاهش در مقایسه با دیگر زنان ادبیات کلاسیک فارسی، فرصتی فراهم کرد تا منظومه از زاویه‌ای تازه‌تر خوانده شود.

در ادامه، ردپای آیین زرتشتی و جهان‌بینی مزدیسنا در متن بررسی شد. نسبت دین و عشق، جایگاه سوگند، مفاهیم آیینی و این پرسش که آیا منظومه بازتاب‌دهنده دین است یا از آن فاصله می‌گیرد، از محورهای اصلی این بخش بود.

یکی از جلسات دوره به نگاه تطبیقی اختصاص داشت؛ مقایسه ویس و رامین با یکی از عاشقانه‌های مشهور غربی، یعنی روایت ایزوت. این مقایسه نشان داد که عشق، تقدیر، جامعه و ممنوعیت چگونه در فرهنگ‌های مختلف روایت می‌شوند و چه شباهت‌ها و تفاوت‌هایی میان عاشقانه‌های کهن ایرانی و غربی وجود دارد.

در جلسه پایانی، دوره به نسبت دین، اخلاق و خوانش‌های بعدی از ویس و رامین رسید. در این بخش بررسی شد که آموزه‌های اسلامی چگونه در فهم و تفسیر این منظومه اثر گذاشته‌اند و این تأثیرات چه نقشی در برداشت اخلاقی از روایت داشته‌اند.

مسیر شش‌جلسه‌ای دوره

در این دوره، هنرجویان منظومه ویس و رامین را در شش ایستگاه اصلی دنبال کردند:

۱. سرزمین عشق

بررسی موقعیت جغرافیایی، تاریخی و سیاسی داستان، ساختار قدرت در دوره اشکانی و زمینه‌های فرهنگی روایت.

۲. پیوندهای خونی و دلدادگی

آشنایی با سنت خویدوده در ایران باستان و بررسی نسبت رسم، مصلحت، اخلاق و نگاه امروز ما به این سنت در دل روایت.

۳. ویس، بازتاب زن ایرانی-اشکانی

تحلیل شخصیت ویس، نقش انتخاب‌های او و جایگاهش در مقایسه با برخی دیگر از زنان ادبیات کلاسیک فارسی.

۴. عشق در آیینه آیین زرتشتی

بررسی ردپای آیین مزدیسنا، مفاهیم دینی، سوگند و جهان‌بینی زرتشتی در ساختار داستان و نسبت آن با عشق.

۵. از ویس تا ایزوت

مقایسه تطبیقی منظومه ایرانی با یکی از عاشقانه‌های مشهور غربی و بررسی تجربه عشق، تقدیر و جامعه در دو سنت فرهنگی.

۶. رویارویی دین و اخلاق با ویس و رامین

مرور مباحث پیشین و بررسی تأثیر آموزه‌های اسلامی بر فهم، تفسیر و داوری اخلاقی درباره این روایت عاشقانه.

این دوره برای چه کسانی مناسب است؟

این دوره برای کسانی طراحی شده که می‌خواهند ویس و رامین را فراتر از یک داستان عاشقانه بخوانند و لایه‌های تاریخی، فرهنگی و فکری آن را بهتر بشناسند:

علاقه‌مندان به ادبیات کلاسیک فارسی:

کسانی که می‌خواهند با یکی از مهم‌ترین و متفاوت‌ترین منظومه‌های عاشقانه فارسی آشنا شوند.

دانشجویان و پژوهشگران ادبیات، تاریخ و فرهنگ ایران:

افرادی که به دنبال خوانشی تحلیلی از متون کلاسیک در پیوند با تاریخ، آیین، ساختار قدرت و جامعه هستند.

علاقه‌مندان به مطالعات زنان و روایت‌های عاشقانه:

کسانی که می‌خواهند شخصیت ویس و جایگاه زن در این منظومه را با نگاهی دقیق‌تر و امروزی‌تر بررسی کنند.

مخاطبان علاقه‌مند به اسطوره، دین و اخلاق در ادبیات:

افرادی که می‌خواهند بدانند آیین، باور دینی و داوری اخلاقی چگونه در دل یک روایت عاشقانه حضور پیدا می‌کنند.

نغمه دادور

نغمه دادور، دانش‌آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه فردوسی مشهد، پژوهشگر و مدرس حوزه ادبیات کلاسیک و زبان فارسی است. او سابقه تدریس در دانشگاه‌های مختلف، از جمله دانشگاه اصفهان، دانشگاه فردوسی مشهد و دانشگاه صنعتی اصفهان را دارد و به‌ویژه در آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان فعال بوده است.

زمینه‌های پژوهشی او شامل مطالعات شاهنامه، بررسی ساختارشناسانه متون کلاسیک و نقد ادبی است و آثاری در قالب کتاب، مقاله و سخنرانی در همایش‌های علمی از او منتشر شده است.

او همچنین در تدوین و ارائه کارگاه‌های آموزشی ادبی، فعالیت‌های فرهنگی، داوری‌های علمی و حوزه داستان‌نویسی حضوری پویا داشته است. در این دوره، نغمه دادور تلاش کرد ویس و رامین را نه فقط به‌عنوان متنی کهن، بلکه به‌عنوان روایتی زنده از عشق، قدرت، اخلاق و فرهنگ ایرانی بازخوانی کند؛ روایتی که هنوز هم می‌تواند پرسش‌های تازه‌ای پیش روی خواننده امروز بگذارد.