مهندسی اقلیم از امکان دستکاری در آب‌وهوای زمین می‌گوید؛ ایده‌ای بحث‌برانگیز که پرسش‌هایی جدی درباره اخلاق، قدرت، محیط‌زیست، آینده بشر و مرز مداخله انسان در طبیعت پیش می‌کشد.
مهندسی اقلیم یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات جهان امروز است؛ ایده‌ای که از امکان مداخله مستقیم انسان در سامانه اقلیمی زمین حرف می‌زند. در روزگاری که بحران گرمایش جهانی، خشکسالی، ناترازی آب، بی‌ثباتی‌های زیست‌محیطی و نگرانی از آینده سکونت انسانی جدی‌تر شده‌اند، برخی دولت‌ها و نهادهای علمی به سراغ راهکارهایی رفته‌اند که می‌خواهند با دستکاری در مقیاس سیاره‌ای، روندهای اقلیمی را تغییر دهند یا کنترل کنند.
اما همین‌جا پرسش‌های دشوار آغاز می‌شوند: آیا انسان حق دارد در اقلیم زمین دست ببرد؟ اگر چنین مداخله‌هایی ممکن باشند، چه کسانی از آن سود می‌برند و چه کسانی زیان‌های احتمالی آن را تحمل می‌کنند؟ چرا بسیاری از کنش...
مشاهده بیشتربه وقت تهران
در جلسه نخست، مفهوم مهندسی اقلیم بررسی می‌شود؛ اینکه این اصطلاح دقیقاً به چه معناست، چه تفاوتی با سیاست‌های معمول مقابله با تغییر اقلیم دارد و چرا در سال‌های اخیر به یکی از بحث‌های مهم علمی، سیاسی و محیط‌زیستی جهان تبدیل شده است. در این جلسه همچنین تاریخچه شکل‌گیری مهندسی اقلیم مرور می‌شود؛ از نخستین ایده‌ها درباره کنترل آب‌وهوا تا طرح‌های جدیدی که امروز در سطح جهانی درباره مداخله در سامانه اقلیمی زمین مطرح هستند.
به وقت تهران
این جلسه به کشورها، نهادها و جریان‌هایی می‌پردازد که در حوزه مهندسی اقلیم پیشگام بوده‌اند. در این بخش بررسی می‌شود که چرا برخی دولت‌ها و مراکز پژوهشی به سراغ ایده مداخله در اقلیم رفته‌اند و چه انگیزه‌های علمی، اقتصادی، سیاسی یا امنیتی در پشت این پروژه‌ها دیده می‌شود. همچنین درباره این پرسش گفت‌وگو خواهد شد که تصمیم‌گیری درباره اقلیم زمین، اگر روزی ممکن و عملی شود، باید در اختیار چه کسانی باشد و چه کشورهایی ممکن است بیشترین سود یا زیان را از آن تجربه کنند.
به وقت تهران
در جلسه سوم، نقدهای اخلاقی و محیط‌زیستی وارد بر مهندسی اقلیم بررسی می‌شود. بسیاری از کنشگران محیط‌زیست این ایده را پرخطر و از نظر اخلاقی مسئله‌دار می‌دانند؛ چون مداخله در اقلیم می‌تواند پیامدهایی گسترده، نابرابر و پیش‌بینی‌ناپذیر داشته باشد. در این جلسه درباره این موضوع صحبت می‌شود که چرا ممکن است ضررهای مهندسی اقلیم از منافع احتمالی آن بیشتر باشد؛ از خطرهای زیست‌محیطی و سیاسی گرفته تا مسئله عدالت اقلیمی، حق نسل‌های آینده و احتمال سوءاستفاده از فناوری‌های اقلیمی.
به وقت تهران
جلسه پایانی به چشم‌انداز آینده مهندسی اقلیم اختصاص دارد. در این جلسه بررسی می‌شود که آیا می‌توان برای این حوزه چارچوبی مسئولانه، شفاف و قابل نظارت طراحی کرد یا نه. همچنین این پرسش مطرح می‌شود که آیا امکان ترسیم یک معادله برد-برد در مهندسی اقلیم وجود دارد، یا منافع و آسیب‌های آن ناگزیر به شکل نابرابر میان کشورها و جوامع مختلف تقسیم می‌شود. در بخش پایانی جلسه، بحث به ایران نزدیک‌تر می‌شود و یکی از پرسش‌های بحث‌برانگیز مطرح خواهد شد: آیا میان جنگ رمضان و بهبود بارندگی‌ها در ایران رابطه‌ای معنادار وجود دارد؟ این پرسش از منظر داده، اقلیم، روایت‌های عمومی و مرز میان تحلیل علمی و برداشت‌های غیرعلمی بررسی می‌شود.
